آموزش حرفه ای موتورسواری و رانندگی خودرو

تعاریف در آیین نامه راهنمایی و رانندگی
نویسنده : - ساعت ٤:٤۱ ‎ق.ظ روز یکشنبه ۱۸ تیر ،۱۳٩٦
 

ماده 1 : اصطلاحاتی که دراین آئین نامه ، دستورالعمل ها وپیوست های مربوط به کاررفته اند ، دارای معانی مشروح زیر می باشند : 



   آزاد راه : آزاد راه به راهی گفته میشود که حداقل دارای دو خط اتومبیل رو ویک شانه حداقل به عرض 3 متر برای هرطرف رفت وبرگشت بوده و دوطرف آن به نحوی محصور بوده ودرتمام طول آزاد راه از هم کاملاً مجزا باشد وارتباط آنها باهم تنها به وسیله راه های فرعی که از زیر یا بالای آزاده راه عبورکند تامین شود وهیچ راه دیگری آن راقطع نکند . 
 ابطال گواهی نامه : سلب اعتبار قانونی گواهی نامه رانندگی
 اتومبیل : هرنوع خودرو که لااقل دارای دوچرخ در جلو ودو چرخ دیگر درعقب بوده وبرای حمل بار یا انسان به کار رود
 اتومبیل آموزشی : خودرویی است که برای آموزش رانندگی اختصاص داده شده وباید دارای دو پدال کلاچ ودو پدال ترمز، دو آئینه ، تابلوی ویژه روی سقف وعلایم مشخص روی بدنه ومتعلق ویاتحت پوشش یکی از آموزشگاه های مجاز آموز رانندگی باشد. 
    اتومبیل مدارس : خودرویی جمعی است که برای رفت وآمد دانش آموزان مدارس اختصاص داده شده است ودارای رنگ وعلایم مشخص کننده می باشد 
 ارتفاع چراغ : فاصله مرکز چراغ خودرو بدون بار یامسافر تاکف راه 
 اعتبار برگ معاینه فنی : زمان درج شده درمتن برگ معاینه فنی وسیله نقلیه راست  
     خط کمکی: خط عبوری است که به منظور تغییر سرعت ، انجام حرکات گردشی ویا افزایش ظرفیت راه ، درکنارخط عبورایجاد میشود 
اوراق کردن وسیله نقلیه : عبارت است از جداکردن قطعات اصلی وسیله نقلیه ، امحای شماره های شناسایی ( درمورد شاسی به صورت برش) وبریدن سقف یا ستون های اتاق ویا پرس اتاق آن وفک واخذ پلاک ها وابطال اسناد مربوط  
 ایستادن : ایست وسیله نقلیه در زمان کوتاه
 ایستادن ممنوع ( توقف مطلقاً ممنوع ): ایست وسیله نقلیه برای هرمدت ممنوع است 
   بارکش : هرنوع خودرویی که برای حمل بار ساخته شده است ، ودارای انواع زیر است 
    الف ـ کامیون : وسیله نقلیه موتوری باری که قسمت بارگیر آن به صورت پیوسته به کشنده متصل است  
    کامیون ها به طور کلی باوضعیت حداقل دومحور وجود داشته وظرفیت حمل 6تن بار وبیشتردارند  
    الف ـ1ـ کامیون اتاق دار: کامیونی که حداکثر ارتفاع دیواره مقاوم اتاق بار آن از کف اتاق 5/1 متر باشد  
    الف ـ2ـ کامیون لبه دار : کامیونی که حداکثر ارتفاع دیواره مقاوم اتاق بار آن ازکف اتاق 80 سانتیمتر باشد 
    الف ـ 3ـ کامیون تیغه دار : کامیونی که قسمت بار آن به وسیله تیغه ای طولی به دونیمه مساوی تقسیم شده باشد  
    الف ـ 4ـ کامیونی کفی : کامیونی که قسمت بار آن دیواره نداشته باشد  
    الف ـ 5 ـ کامیون سقف دار( مسقف) : کامیونی که قسمت بارآن به صورت محفظه سرپوشیده ساخته شده است  
    الف ـ 6ـ کامیون یخچال دار : کامیون سقف داری که قسمت بار آن دارای تجهیزات سردکننده باشد  
    الف ـ 7ـ کامیون تانکر ( باری مخزنی ) : کامیونی که قسمت بارآن به صورت مخزن بسته وبرای حمل انواع مایعات ساخته شده است 
    الف ـ 8ـ کامیون بونکر : کامیونی که قسمت بارآن به صورت مخزن بسته وبرای حمل انواع جامدات شکل پذیر ( فله ) ساخته شده است  
    الف ـ 9 ـ کامیون مخلوط کن (میکسر) : کامیونی که قسمت بار آن به صورت مخزن بسته ودارای دستگاه مخلوط کن باشد 
    الف ـ10ـ کامیون کمپرسی : کامیون اتاق داری که تخلیه بار آن به وسیله دستگاه کمپرس انجام می شود  
    الف ـ11 ـ کامیونت : به دو صورت زیر وجود دارد  
    ـ1ـ خودروی ون باربری : وسیله نقلیه موتوری باری است که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبرروی یک شاسی باشد و مجموع وزن وسیله نقلیه وظرفیت حمل بار آن از 5/3 تن تا کمتر از 5 تن است . 
ـ2 ـ لوری : وسیله نقلیه موتوری باری است که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبر روی یک شاسی باشد و مجموع وزن وسیله نقلیه وظرفیت حمل بارآن از 5 تن یا کمتر از 6 تن است . 
    الف ـ12ـ کشنده : وسیله نقلیه ایست که یدک و یا نیمه یدک را به دنبال خود کشیده وبه حرکت درمی آورد . 
    الف ـ13ـ وانت دوکابین : وسیله نقلیه موتوری دو منظوره که اتاق راننده وسرنشینان واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه باشد وبرای حمل بار واشخاص به کارمی رود . 
    الف ـ14ـ وانت یک کابین : وسیله نقلیه موتوری که اتاق راننده واتاق بار به صورت دومحفظه جداگانه وبر روی یک شاسی باشد وبرای حمل بار ساخته شده ومجموع وزن خودرو وظرفیت حمل بار آن کمتر از 5/3 تن است . 
    ب ـ تریلر( یدک ) : عبارت از وسیله نقلیه ایست که با یک وسیله نقلیه موتوری کشیده می شود . 
    پ ـ نیمه تریلر( نیمه یدک ) : عبارت از یدکی است که به یک وسیله نقلیه دیگر به طوری متصل می گردد که بخشی از وزن بارآن به وسیله کامیون یاکامیون های کشنده حمل میشود . 
   ـ برگ یابرچسب معاینه فنی : گواهی انجام معاینه فنی که از سوی ستادهای معاینه فنی خودرو یامراکز فنی مجاز صادر وبرگه به درخواست کننده تحویل وبرچسب به سمت راست شیشه جلو الصاق می گردد . 
  ـ بزرگراه : راهی است که حداقل دارای دوخط عبور درهرطرف بوده وترافیک دوطرف آن به وسیله موانع فیزیکی از هم جدا شده باشد وبه طورمعمول دارای تقاطع های غیر همسطح است . بزرگراه می تواند تعداد معدودی تقاطع همسطح کنترل شده داشته باشد . 
  ـ پلاک : قطعه فلزی است با ابعاد ، طرح ورنگ های زمینه مختلف که شماره روی آن حک می شود وانواع آن عبارتند از : شخصی ، دولتی ، عمومی ، سیاسی ، سرویس ، کنسولی ، نظامی ، انتظامی ، تعمیری ، گذرموقت ، بین المللی ، ترانزیت ، کشاورزی ، عمرانی وویژه . 
    15 ـ پلاک غیرمجاز: پلاکهای غیر مجاز عبارتند از : 
    الف ـ پلاکی که به موجب آگهی قبلی راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران ، که از این پس دراین آیین نامه به اختصار راهنمایی ورانندگی گفته میشود ، باید تجدید گردد . 
    ب ـ پلاکی که درکشورخارجی روی وسیله نقلیه نصب شده وپس از ورود به ایران باوجود سپری شدن مدت اعتبار آن تعویض نشده باشد . 
    پ ـ پلاک بین المللی که برای مسافرت با اتومبیل به خارج ازکشورازسوی راهنمایی ورانندگی صادر وبه اتومبیل های پلاک داخلی داده میشود و استفاده از آن درکشور ممنوع است . 
    ت ـ پلاکی که اشخاص در ارقام ومشخصات اولیه آن تغییر ایجاد کنند و یاپلاک وسیله نقلیه دیگری به یک وسیله نقلیه الصاق گردد ویا برای آن پلاک تقلبی به کاربرده مشود . 
    ث ـ پلاک دست ساز ودست نوشته ای که بدون مجوز راهنمایی ورانندگی به کاربرده میشود . 
    ج ـ پلاک خودرویی که با اعلام مراجع صلاحیت دار فرسوده اعلام میشود . 
    16ـ پلیس راه : واحدهایی از راهنمایی ورانندگی نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که نظارت وکنترل براجرای قوانین ومقررات راهنمایی ورانندگی در 
    جاده های کشور دارند 
 ـ پایس مدرسه : دانش آموز آموزش دیده ای که بالباس ویژه وتجهیزات تعیین شده ازطرف مسئولین مدرسه برای عبور ایمن دانش آموزان از عرض سواره رو راه ها مامور می گردد . 
   ـ پیاده : شخصی غیر سوار که بدون استفاده از هیچ نوع وسیله نقلیه موتوری یا غیرموتوری حرکت می نماید و یا مبادرت به جا به جایی کالسکه ، چرخ دستی ، جامه دان ، سبدهای چرخ دار ومانند آن می نماید . 
ـ پیاده رو: بخشی جدا شده از خیابان که در امتداد آن واقع شده وبرای عبور ومرور پیادگان اختصاص یافته است . 
 ـ پیچ ( قوس افقی ) : انحراف مستقیم راه درسطح افق . 
 ـ ترافیک (شد آمد) : آمد وشد وسایل نقلیه واشخاص و حیوانات در راه ها . 
  ـ تراموا ( قطار خیابانی ) : قطاری شهری است که به طور معمول درخطوط ریلی واقع درسطح سواره رو و سایل نقلیه دیگر حرکت می نماید . 
    ـ تقاطع : محدوده ای است که درآن دو یاچند مسیر به صورت همسطح یا غیر همسطح با یکدیگر تلاقی می کند. 
    ـ توقف : ایست وسیله نقلیه در زمان طولانی بدون حضور راننده . 
 ـ توقف سنج (پارکومتر) : دستگاهی است که با انداختن سکه یاپرداخت حق توقف ، استفاده ازکارت های اعتباری یا روش های دیگر، اجازه توقف را درزمان معین به خودرو میدهد . 
ـ توقف ممنوع (پارکینگ ممنوع ) : توقف وسیله نقلیه ممنوع است ، جز برای سوار وپیاده کردن ، مشروط به استقرار راننده درپشت فرمان . . 
    ـ توقیف گواهینامه رانندگی : اخذ و ضبط گواهینامه رانندگی ومحروم نمودن موقت دارنده ازمزایای قانونی آن . 
ـ جاده : راه خارج ازشهربرای عبور ومرور . 
ـ جاده اصلی : راهی است که دربرخورد باراه دیگر به طور معمول عریض تر است وبانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، اصلی تقلی می گردد . 
ـ جاده خصوصی : راهی که اشخاص یامؤسسات برای کاربرد شخصی ساخته اند واستفاده دیگران ازآن منط به اجازه مالک است . 
ـ جاده فرعی : راهی که از راه اصلی منشعب شده و یا به آن می پیوندد وبه طور معمول کم عرض تر است وبانصب علائم راهنمایی ورانندگی ،فرعی تلقی می شود . 
ـ چراغ توقف ( چراغ ترمز) : عبارت از چراغ هایی است که هنگام به کاربردن ترمز پایی برای کاهش سرعت یاتوقف به کار می رود تاتوجه لازم را به استفاده کنندگان از راه در پشت سروسیله نقلیه بدهد . 
ـ چراغ جانبی جلو(چراغ های کوچک جلو) : عبارت از چراغ هایی است که حضور وسیله نقلیه وعرض آن را از سمت جلو نشان می دهد . 
ـ چراغ جانبی عقب ( چراغهای کوچک عقب ): عبارت از چراغ هایی است که حضور وسیله نقلیه وعرض آن را ازسمت عقب نشان میدهد . 
   ـ چراغ جانبی وسایل نقلیه طویل : عبارت از چراغ هایی است که درامتداد طول وسایل نقلیه طویل به کارمی رود تا رانندگان وسایل نقلیه دیگرقادر به تشخیص طول آن شوند . این چراغ ها برای هردو طرف درنظرگرفته شده ودرقسمت عقب قرمز رنگ ودرقسمت جلو زرد رنگ می باشند ودر حدود هر3 متر از طول وسیله نقلیه نصب می شوند . 
 ـ چراغ دنده عقب : عبارت از چراغی است که راننده وسیله نقلیه به کارمی برد تا راه را به طرف عقب وسیله نقلیه روشن کرده وبه این ترتیب به دیگر استفاده کنندگان از راه اخطار نماید که وسیله نقلیه درحال راندن به عقب بوده ویا می خواهد به عقب براند . 
  ـ چراغ رانندگی ( نور بالا) : عبارتست از چراغ هایی که جلوی وسیله نقلیه را تافاصله دور روشن می کند . 
 ـ چراغ راهنما : عبارت از چراغی است که راننده وسیله نقلیه به کارمی برد تابه دیگراستفاده کنندگان از راه اخطار نماید که راننده قصد تغییر جهت به راست ویاچپ ، گردی ویا توقف را دارد . 
 ـ چراغ عبور ( نور پائین ) : عبارتست از چراغ هایی که جلو وسیله نقلیه را درفاصله نزدیک روشن می کند وموجب خیره شدن چشم یا ناراحتی رانندگانی که از طرف مقابل می آیند ودیگر استفاده کنندگان از راه نخواهد شد 
  ـ چراغ مه : عبارت از چراغی است که دراتومبیل نصبدشده وبرای بهتر دیدن راه درهنگام مه وبرف وباران سیل آسا وگردوغبارومانندآن به کارمی رود 
    41ـ چرخ فلزی : چرخی است که محل تماس آن باسطح زمین فلزی باشد . 
ـ حریم تقاطع : محدوده ای است درتقاطع راه ها که به منظور سهولت حرکت وایمنی تردد اختصاص می یابد. 
ـ حق تقدم عبور: اولویت حق عبور وسیله نقلیه ای نسبت به وسایل نقلیه دیگر یانسبت به پیادگان وبالعکس . 
ـ خط ایست : خط کشی عرضی است که در ورودی تقاطع وبه منظور تعیین مرز توقف وسایل نقلیه پیش ازگذرگاه پیاده برسطح راه ترسیم میشود . 
  ـ خط تغییر سرعت : نوعی خط عبورکه خودروهای ورودی به مسیراصلی یاخروجی از آن میتوانند درطول آن ، سرعت خود رابرای هم گرایی ویاواگرایی باجریان ترافیک افزایش یا کاهش دهند . 
 ـ خط عبور : بخشی از سواره رو است که درطول مسیر، به عبور یک ستون وسیله نقلیه اختصاص یافته وبا خط کشی حدود آن مشخص می گردد.یک راه می تواند درهرجهت یک یاچند خط عبور داشته که این خط های عبور از سمت راست به چپ از شماره یک به بالا شماره گذاری میشوند. 
ـ خط عبور دوچرخ : عبارتست از مسیر ویژه دروچرخه درسطح معابر که با تابلو، خط کشی ویارنگ حدود آن مشخص می گردد . 
ـ خط کمکی: خط عبوری است که به منظور تغییر سرعت ، انجام حرکات گردشی ویا افزایش ظرفیت راه ، درکنارخط عبورایجاد میشود . 
ـ خط ویژه : مسیری است که بوسیله خط کشی بارنگ متفاوت ازخطوط دیگر ویا علایم ویاموانعی از بقیه مسیرها مشخص گردیده وبرای عبور ومرور یک یاچند نوع وسیله نقلیه اختصاص دارد . 
 ـ خم (قوس عمودی ) : انحراف مسیر مستقیم راه درسطح قائم . 
 ـ خودرو: هرنوع وسیله نقلیه قابل حرکت در راه ها که نیروی محرکه آن از موتور باشد ، به استثناء وسایل نقلیه ریل رو وعبارتند از : 
    الف ـ سواری : خودرویی است که برای حمل انسان ساخته شده وظرفیت آن باراننده حداکثر 6 نفر است . 
    ب ـ سواری استیشن (سفری ): نوعی خودروسواری است که فضای بار بافضای سرنشین یکسره باشد وظرفیت آن با راننده حداقل 7 وحداکثر 9 نفراست . 
    پ ـ سواری کار: اتومبیلی است دو دیفرانسیل کمک دار با اتاق جدا ازشاسی یا اتومبیلی که ظرفیت آن با راننده بین 10 تا 15نفرباشد. 
    ت ـ اتوبوس : هرنوع وسیله نقلیه موتوری مسافربری که ظرفیت آن با راننده وکمک راننده 27 نفر یابیشترباشد . 
    ث ـ اتوبوس برقی : اتوبوسی که نیروی محرکه آن به وسیله باتری یا نیروی برق تامین میشود. 
    ج ـ اتوبوس دوطبقه : وسیله نقلیه موتوری مسافربری که قسمت حمل مسافر آن در دوطبقه جداگانه روی هم وبایک سازه مشترک بوده وظرفیت آن با راننده حداقل 27 نفر است. 
    چ ـ مینی بوس : خودروی مسافربری است که ظرفیت آن با راننده بین 16 تا 26 نفر می باشد . 
    ح ـ تراکتور : نوعی خودرو است که برای کارهای کشاورزی ، صنعتی وعمرانی مانند شخم زدن ، حفاری ، بارگیری وکشیدن دنباله بند وغیره به کارمی رود . 
   ـ خیابان : راه عبور ومرور درمحل سکونت وفعالیت مردم که عرض آن بیش از 6 متر باشد . 
ـ خیابان اصلی : راهی است که دبرخورد با راه های دیگر، عرض سواره روی آن بیشتر است ویا بانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، اصلی تلقی شده ودرغیراین صورت درسمت راست راه دیگر قراردارد . 
ـ خیابان فرعی : راهی است که دربرخورد با راه وهای دیگر ، عرض سواره روی آن کمتر است و یا بانصب علائم راهنمایی ورانندگی ، فرعی تلقی شده ودرغیر این صورت درسمت چپ راه دیگر قرارگرفته باشد . 
  ـ دستگاه تهویه : به دستگاه هایی اعم از پبکه ، کولر ویا بخاری گفته میشود که هوای درون وسیله نقلیه راجا به جا و یا دمای آن راکاهش یا افزایش دهد. 
 ـ راننده : کسی که هدایت وسیله نقلیه موتوری وغیرموتوری وهمچنین حرکت دادن حیوانات رابه صورت واحد یاگله ورمه برعهده داشته باشد. 
  ـ راه : عبارتست ازتمامی سطح خیابان ، جاده ، کوچه وتمام معابری که برای عبور ومرور عموم اختصاص داده میشود . 
ـ راه آهن : ریل های آهنی موازی ثابتی که قطار و وسایل نقلیه ریلی دیگر بر روی آن حرکت می کنند . 
ـ راه عمومی : به راه هایی گفته می شود که برای عبور ومرور عموم مورد استفاده قرارمی گیرد . 
 ـ روز : ازطلوع تاغروب آفتاب . 
ـ سازنده وسایل نقلیه : شخص یا موسسه یاکارخانه ای که وسایل نقلیه ای راکه مطابق آئین نامه باید شماره گذاری شود می سازد، یاقطعات ساخته شده آنها راسوار ( مونتاژ ) می نماید .تشکیلات متمرکز برای برنامه ریزی ، هدایت ، نظارت وکنترل فعالیت مراکز فنی معاینه خودرو و مراکز معاینه فنی مجاز که از سوی شهرداری ها وسازمان راهداری وحمل ونقل جاده ای ایجاد می گردد . 
ـ سطح روشن : درمورد چراغ ها عبارت از سطح قابل دیدی است که نور از آن منتشر می شود ودرمورد منعکس کننده نور عبارت از سطح قابل دیدی است که نور را منعکس می کند . 
ـ شانه راه : بخشی از بدنه راه است که در دوطرف خط های عبور رفت وبرگشت قرارداشته وبرای توقف اضطراری وسایل نقلیه به کار می رود . 
ـ شب : از غروب تا طلوع آفتاب . 
ـ شماره وسیله نقلیه : عدد یک یا چند رقمی وحروفی که ازطرف راهنمایی ورانندگی روی پلاک های ویژه منقوش ودرعقب وجلوی وسیله نقلیه نصب می شود. 
  ـ شناسنامه خودرو : سندی است که مشخصات خودرو، مالک ونشانی کامل محل سکونت وی وتاریخ انتقالات وتغییرات انجام شده از سوی راهنمایی ورانندگی در آن درج وبه آخرین مالک تسلیم می گردد . 
  ـ شیب ( سربالایی ـ سرازیری : تغییرتدریجی ارتفاع سطح تمام شده راه در امتداد طولی مسیر . 
  ـ ظرفیت وسیله نقلیه : وزن بار یا تعداد مسافری که ازطرف کارخانه سازنده با تایید وزارت صنایع ومعادن برای وسیله نقلیه تعیین گردیده است . 
  ـ علائم : هرنوع علامت عمودی وافقی مانند تابلو، چراغ راهنمایی ورانندگی ، خط کشی ، نوشته وترسیم ، وهمچنین تجهیزات هدایت کننده ، سوت وحرکت دست وغیره که به وسیله مقامات صلاحیت دار برای کنترل وتنظیم عبور ومرور تعیین وبه کاربرده می شود . 
    ـ قطارشهری : نوعی وسیله حمل ونقل عمومی است که درشهرها وحومه به جابه جایی مسافر پرداخته وبه طور معمول باچرخ های فلزی بر روی ریل حرکت می کند . 
    ـ قطعات وقسمت های اصلی : تمامی قسمت های اساسی وسیله نقلیه شامل محور، موتور، شاسی ، اتاق و رنگ که تعویض آنها باعث تغییر مشخصات اساسی وسیله نقلیه می گردد . 
 ـ کارت پارک : کارت بابرگه ای است که باپرداخت پول تهیه می گردد و به وسیله آن اجازه توقف درمکان وزمان معین به خودرو داده می شود. 
 ـ کارت شناسایی خودرو : کارتی که مشخصات مالک و وسیله نقلیه شماره گذاری شده درآن ثبت واز سوی راهنمایی ورانندگی صادر وبه مالک وسیله نقلیه تسلیم می گردد . 
 ـ کاروان : کاروان یا خانه سیار وسیله نقلیه غیر موتوری است که برای سکونت ویا کار استفاده شده وعرض آن از 6/2 متر و طول آن از 12 متر بیشترنباشد. 
    ـ کلاه ایمنی : کلاهی است که راننده وسرنشین موتورسیکلت ها آن را برای محافظت سرخود در برابر ضربات احتمالی ناشی از بروز سوانح به کارمی برند. 
    ـ کمربند ایمنی : تسمه ای که نیم تنه بالای راننده و هریک از سرنشینان راتحت کنترل ومهار ایمن خود قرارمیدهد تا در هنگام ضرورت ، همچون کاهش ناگهانی سرعت یاتوقف آنی خودرو که ممکن است ناشی از ترمز یا برخورد باجسم دیگر یاحوادث دیگرباشد ، مانع از جداشدن سرنشینان وراننده از صندلی خود واصابت به شیسه جلو یا دیگر قسمت های درونی ویا پرتاب شدن به بیرون خودرو شود وحداقل دارای دونقطه اتکا باشد . 
   ـ کوچه : راهی درمناطق مسکونی که عرض آن حداکثر 6 متر باشد . 
   ـ گذر گاه پیاده : گذر گاهی درتقاطع راه ها ، امتداد پیاده روها ، سواره روها ، روگذرها یازیر گذرها یاهرمحل دیگری از سواره رو که به وسیله خط کشی یا میخکوبی یا علائم دیگر ، برای عبور پیادگان اختصاص داده شده است . 
   ـ گواهی نامه بین المللی رانندگی : گوهی نامه ای است که به اعتبار گواهی نامه داخلی طبق مفاد قانون الحاق ایران به کنوانسیون عبور ومرور درجاده ها وکنوانسیون مربوط به علائم راه ها ـ مصوب 1354 ، توسط راهنمایی ورانندگی صادر می گردد ومدت اعتبار آن یک سال می باشد . 
    ـ گواهی نامه رانندگی (پروانه رانندگی ) : اجازه نامه برای رانندگی وسایل نقلیه که ازطرف راهنمایی ورانندگی به نام افراد صادر می شود . 
    ح ـ تراکتور : نوعی خودرو است که برای کارهای کشاورزی ، صنعتی وعمرانی مانند شخم زدن ، حفاری ، بارگیری وکشیدن دنباله بند وغیره به کارمی رود . 
    ـ مجوزرانندگی باوسایل نقلیه عمومی : اعم است از پروانه تاکسی رانی ، بهره برداری ، کارت ویادفترچه کار( برگ فعالیت) که ازطرف مراجع صلاحیت دار به نام اشخاص صادر واجازه رانندگی با وسایل نقلیه عمومی رابه آنان می دهد . 
   ـ مرجع صلاحیت دار: وزارتخانه ، سازمان ، نهاد ودیگر دستگاه های مسئول که به موجب قانون ویاتصویب هیئت وزیران درموردی خاص وظایف و مسئولیت هایی به عهده آنها گذاشته شده است 
  ـ مراکز فنی مجاز: مراکزی که به وسیله اشخاص حقیقی یاحقوقی بارعایت ضوابط ومقررات ستاد معاینه فنی وابسته به شهرداری ویاسازمان راهداری وحمل ونقل جاده ای ، حسب مورد برای انجام معاینه فنی وسایل نقلیه درون شهری وبرون شهری ایجاد می گردد . 
     ـ راه های شریانی درجه یک : معابری هستند که درطراحی وبهره برداری ازآنها به جابه جایی وسایل نقلیه موتوری برتری داده می شود. این معابر ارتباط باراه های برون شهری راتامین می نماید . راه های شریانی درجه یک براساس نحوه کنترل دسترسی تقاطع ها به دو گروه آزاد راه وبزرگراه تقسیم می گردند که ضوابط اجرایی انها را شورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور تعیین می نماید . 
   ـ راه های شریانی درجه دو: معابری هستند که درطراحی وبهره برداری ازآنها به جابه جایی ودسترسی وسایل نقلیه موتوری برتری داده می شود . برای رعایت این برتری حرکت پیادگان ازعرض خیابان کنترل می شود . راه های شریانی درجه دو شبکه اصلی راه های شهری راتشکیل می دهند که ضوابط اجرایی آنها راشورای عالی هماهنگی ترافیک شهرهای کشور تعیین می نماید وعبارتند از : 
    الف ـ شریانی اصلی : راهی است که ارتباط بین خیابان های جمع و پخش کننده وبزرگراه ها رابرقرارمی کند . دراین معابر فاصله های بین تقاطع ها نسبت به بزرگراه ها کمتر است . 
    ب ـ شریانی فرعی ( خیابان جمع وپخش کننده ) : راهی است که ارتباط بین خیابان های محلی وخیابان های شریانی اصلی را برقرارمی کنند . دراین خیابان ها محل عبور عابران پیاده از عرض خیابان باید مشخص باشد . 
    ـ معابر محلی : راه هایی هستند که در طراحی وبهره برداری از آنها نیازهای وسایل نقلیه وعابران پیاده ، با اهمیت یکسان درنظرگرفته میشود وارتباط بین کوچه ها وخیابانهای شریانی فرعی رابرقرارمی کنند . 
    ـ معاینه فنی : بازدیدظاهری وآزمایش های فنی برای تشخیص اصالت خودرو و سنجش میزان سلامت فنی ، ایمنی و زیست محیطی وسیله نقلیه . 
   ـ منطقه ممنوعه : منطقه و محلی که آمد وشد وسایل نقلیه درآنها به وسیله علائم خاص یا اعلام قبلی مراجع صلاحیت دار ممنوع شده باشد . 
    ـ منعکس کننده نور: عبارت از بازتاب کننده ای است که حضور وسیله نقلیه را ازطریق انعکاس نوری که از چراغ وسیله نقلیه دیگر به آن تابیده می شود ویا ازطریق انعکاس نور محیط ، اعلام می دارد . 
    ـ موادخطرناک : هرنوع مواد رادیواکتیو ، منفجره ، محترقه ، مایعات وجامدات آتش زا یا سمی و یااسیدی ، گازهای فشرده ، زباله ویژه وفاضلاب ومانند آن . 
    ـ موتورسیکلت :وسیله نقلیه ای برای حمل انسان که دارای دو یاسه چرخ با اتاقک پهلو (سایدکار) یابدون آن ومجهز به یک موتور محرکه باشد. 
   ـ موتورسیکلت گازی (موتورگازی): موتورسیکلتی است که هم دارای موتور وهم دارای ادوات پایی برای راندن باشد . 
    ـ نقص فنی : هرنوع نقصان یاتغییر دروضعیت ظاهری وفنی وسیله نقلیه که موجب کاهش ضریب ایمنی در رانندگی ویا افزایش بیش از حد مجاز گازهای آلاینده هوا ویا آلودگی بیش از حد مجازصدا گردد. 
     ـ واحد انتظامی : منظور واحدهای نیروی انتظامی جمهوری اسلامی ایران که به صورت پاسگاه ها وکلانتری ها درنقاط مختلف کشورمستقرهستند. 
    ـ وزن با بار : وزن وسیله نقلیه به اضافه وزن بار آن . 
  ـ وزن بازگیری شده : عبارت است ازمجموع وزن مسافران وکارکنان ومحمولات 
   ـ وزن بدون بار: عبارت است از وزن وسیله نقلیه بدون راننده ومسافر وبار ولی بامخزن پر از سوخت وبا ابزار وآلاتی که به طور معمول وسیله نقلیه همراه دارد. 
    ـ وسیله نقلیه : وسایل موتوری وغیرموتوری وموتورسیکلت که برای جا به جایی انسان وکالا در راه به کارمی رود . 
   ـ وسیله نقلیه امدادی : وسیله ویژه خدمات انتظامی ، ترافیکی ، پزشکی ، آتش نشانی وامداد اضطراری آب ، برق وگاز که به وسیله راهنمایی ورانندگی تعیین وبا علائم ویژه مشخص می شود. 
  ـ وسیله نقلیه طوبل ( long vehicle): وسیله نقلیه ای است که طول آن بیش از 5/12 متر باشد . 
   ـ وسیله نقلیه عمرانی : وسیله نقلیه موتوری است که ویژه انجام کارهای فنی ، عمرانی ومانند آن می باشد وشامل لدوزر، گریدر، غلطک ، اسکریپر (زمین تراش ) وغیره است . 
    ـ وسیله نقلیه غیرموتوری : هرنوع وسیله نقلیه ای که نیروی محرکه آن از موتورنباشد . 
    ـ وسیله نقلیه فوق سنگین : انواع خودرو وادوات مربوط است که توانایی حمل محمولات وزین با وزن ناخالص بالاتر از40 تن وحجیم باحجمی با ابعاد مازاد بر اندازه های زیر را داشته باشد : طول 5/16 متر ، عرض 6/2 متر وارتفاع 5/4 متر . 
    ـ وسیله نقلیه کشاورزی : به وسایل نقلیه موتوری گفته می شود که علاوه برحمل ونقل خود، ادوات دیگر ودنباله بندهای کشاورزی را نیز جابه جا نموده ویا از نیروی محرکه تولیدی آنها برای انجام عملیات مختلف کشاورزی استفاده میشود وشامل انواع تراکتور، کمباین ، تیلر وماشین های خود کششی دیگردر بخش کشاورزی است . 
   ـ وسیله نقلیه مرکب : عبارت است از چند وسیله نقلیه متصل به هم که به عنوان واحد در راه حرکت کنند . 
   ـ وسیله نقلیه مفصل دار : وسیله نقلیه ای که شامل یک کشنده ویا وسیله نقلیه موتوری ویک نیمه یدک متصل به آن باشد که با بار محفظه حمل مسافر دارای عرض حداکثر 6/2 متر ، طول حداکثر 35/18 متر ، ارتفاع حداکثر 5/4 متر و وزن حداکثر 40 تن است . 
   ـ وسیله نقلیه موتوری : هرنوع وسیله نقلیه ای که دارای حداقل یک جرخ در جلو ودو چرخ درعقب بوده ودارای موتور وسامانه انتقال قدر است وبرای حمل بار یا انسان به کار می رود که به آن خودرو نیز گفته می شود