آموزش حرفه ای موتورسواری و رانندگی خودرو

آموزش رانندگی حرفه ای
نویسنده : ابوذر کیانپور - ساعت ۱۱:٤۳ ‎ب.ظ روز یکشنبه ۱٩ اردیبهشت ،۱۳٩٥
 

اگر می خواهید به عنوان یک راننده کاملا حرفه ای مطرح شوید، باید تمام عادتهای قبلی را فراموش کنید. رانندگی یک علم است و بهترین راه یادگیری این علم، تغییر عادتهای رانندگی از پایه است.
اهمیتی ندارد که شما چقدر می توانید در یک جاده کوهستانی مارپیچ و یا در خیابانهای شهر تند بروید، و اهمیتی ندارد که از دید دیگران چقدر راننده خوبی هستید، رانندگی در پیست اتومبیلرانی مقوله ای کاملا مجزاست که نیازمند توانایی های خاص شماست.
در این قسمت، تکنیکهای کاربردی اتومبیلرانی را به شما آموزش خواهیم داد


 سعی کنید این تکنیکها را یکی یکی تمرین کنید و هرگاه که انجام این تکنیکها برای شما یک عادت شد، سراغ تکنیک بعدی بروید. بعضی از این تکنیکها قابل اجرا در خیابان هستند و بعضی دیگر به خاطر سرعت بالا و در نتیجه خطر ناشی از آن خیر. به هر حال اجرای این تکنیکها باعث افزایش طول عمر خودروی شما و تسلط بیشتر شما و در نتیجه ایمنی بهتر خواهد شد.
فراموش نکنید "دانستن" به معنای "توانایی انجام" نیست. پس تمرین را فراموش نکنید. شما برای تمرین نیازی به خودرویی آماده برای مسابقه و یا تجهیزات آنچنانی ندارید، یک خودروی کاملا معمولی اما سالم همراه با پشتکار شما از شما یک راننده حرفه ای می سازد. یک راننده خوب باید همانند یک ورزشکار خوب باشد یعنی برای بدست آوردن مهارت تمرین کند و داشتن مهارت را دلیل بر عدم تمرین و یاد گیری و مطالعه نداند هوش، استعداد و داشتن خودروهای بهتر فقط به این امر سرعت می بخشد.
برای شروع باید ببینیم چگونه پشت فرمان خودرو قرار بگیریم. بعدها به شما خواهیم آموخت چگونه "درست" رانندگی کنید و خودروی خود را "اصولی" تیونینگ و از آن نگهداری کنید.

اولین نکته‌ای که قبل از حتی روشن کردن خودرو باید به آن توجه کرد نحوه صحیح نشستن در خودرو است. عدم رعایت این نکات باعث کاهش توانایی‌های شما، کاهش دید و خستگی خواهد شد.
در خودروهای
open-wheel (مانند خودروهای فرمولا و کارتینگ و ...) راننده تقریبا در خودرو دراز می‌کشد و دستهایی نسبتا صاف دارد ( در این خودروها آرنج کمتر از خودروهای سواری خم می‌شود) در حالی که در سایر خودروها نحوه قرار گرفتن بر روی صندلی کاملا متفاوت است. به دلیل ارتفاع کم و کاکپیت تنگ خودروهای open-wheel راننده با پاهایی به هم چسبیده که از ناحیه زانو کمی خم شده اند و دستهایی نزدیک به هم با فرمان و پدال کار می‌کند. اما در سایر خودروها (خودروهای full-bodied) دیگر اینگونه محدودیت ها را ندارید.
در خودروهای
full-bodied مانند ناسکار، نحوه قرار گرفتن پشت فرمان کاملا متفاوت است. صندلی راننده تقریبا عمودی و نزدیک به فرمان است به طوری‌که راننده به راحتی می تواند ساعد دست خود را بر روی فرمان قرار دهد.
اما این‌همه تفاوت از کجا حاصل می‌شود؟
این خودروها بزرگتر و سنگینتر هستند و تایرهای جلوی پهن تری دارند،? بعلاوه رانندگان به مدت طولانی در یک پیست بزرگ و بیضی‌شکل با سرعت زیاد حرکت میکنند و در نتیحه بازو و کتف راست راننده زودتر خسته می‌شود ? نشستن عمودی و نزدیک به فرمان به راننده این امکان را می‌دهد تا از شانه و عضلات پشتی نیز برای رانندگی استفاده کند.
در رانندگی با یک خودروی شخصی، چه خودرویی کاملا معمولی و چه خودرویی کاملا آماده، هیچ‌یک از حالتهای بالا کاربرد ندارد. صندلی نباید مانند خودروهای فرمولا وان خوابیده باشد!!! و یا مانند نسکار فاصله کمی با فرمان داشته باشد.
ممکن است فاصله و نحوه قرارگیری پدالها و فرمان کاملا مناسب اندازه و طول پاها و دستان شما نباشد،‌ در اینصورت میتوانید با تغییراتی که در پدال‌ها و حالت و عمق فرمان می‌دهید به حالت ایده ال مخصوص خود دست یابید.
ابتدا بر روی صندلی بنشینید، پشت شما باید صاف و چسبیده به صندلی باشد و ران و و زیر پاها باید بصورت کامل با صندلی در تماس باشند. هدف از این کار ایجاد حداکثر سطح تماس بین راننده و صندلی است ( فراموش نکنید اولین وظیفه صندلی این است که به شما اجازه ندهد از جای درست خود خارج شوید.)

در مرحله بعد، بعد از اینکه به درستی بر روی صندلی قرار گرفتید، دستان خود را دراز کنید، مچ دستها باید به راحتی و کامل بر بالای فرمان قرار بگیرند. در این حالت هنگام چرخاندن فرمان آرنجها به شکل و اندازه مناسبی خم می شوند. هدف از این حالت نشستن جلوگیری از دراز کردن بیش از اندازه دستها در هنگام چرخاندن فرمان است (تماس شانه ها با صندلی نباید کم شود) کشیده شدن بیش از حد دستها باعث خستگی سریع شده و حساسیت و کنترل راننده نسبت به لرزشهای فرمان را کاهش میدهد.

سومین مرحله نحوه قرار گرفتن پاهاست. اولین چیزی که باید بدانید این است که پدال ها را باید با قسمت استخوانی و سفت زیر انگشتان پا فشار داد.
پاها تنها باید از زانو خم شوند. بنابراین همانند حالت دستها جلوی دراز شدن پا گرفته میشود. در ضمن زانو ها باید فاصله مناسبی با غربیلک فرمان داشته باشند تا احتمال آسیب دیدگی در تصادفات کم باشد و چون پای راست در هنگام ترمز کردن و همچنین استفاده از تکنیک
heel and toe به فضای بیشتری نیاز دارد باید فاصله زانوی راست با فرمان هم تنظیم شود.

فصل دوم : فرمان گیری (Steering)

با توجه به اینکه در هنگام رانندگی، دستان شما همواره بر روی فرمان خودرو قرار دارد ( یا بهتر بگوییم، در هنگام رانندگی هر دو دست شما باید بر روی فرمان قرار گرفته باشد) ، ابتدا برای خودروی خود فرمانی را انتخاب کنید که از نظر ضخامت، اندازه و شکل مناسب دستان شما باشد. فرمان‌های کوچک توصیه نمی شود. برای انتخاب یک فرمان مناسب، امتحان کنید که کدام نوع فرمان با دستکش‌های شما سازگارتر است.

در این قسمت، به یکی از پرکاربرد‌ ترین تکنیکهای اتومبیلرانی می‌رسیم. برای انجام تکنیکHeel-Toe Down shifting باید در یک زمان با دست چپ فرمان، با دست راست دنده، با پای چپ کلاچ و با پای راست هر دو پدال گاز و ترمز را کنترل کنید!
عادت کردن به این کار قدری زمان‌بر و نیازمند تمرینات متناوب در طول رانندگی است. در ابتدا باید تمرکز زیادی داشته باشید چون شما در یک زمان با تمام کنترل کننده‌های ماشین کار می‌کنید، به علاوه اینکه باید حساسیت خود را به چسبندگی لاستیک‌ها در زمان ترمز گیری معطوف کنید، نقاط کلیدی پیست را نگاه کنید( در این باره به تفضیل صحبت خواهیم کرد) و شاید هم بدتر از همه اینها، در هنگام مسابقه، باید توجه مراقب ازدحام خودروهای رقیب در سر پیچ‌ها باشید. به هر حال بعد از حدود فقط دو هفته تمرین، این توانایی را پیدا خواهید کرد و کمی بعد، دیگر هیچ احتیاجی به تمرکز بر روی دست‌ها و پاها نیست و می توانید تمام توجه خود را به مسیر مسابقه معطوف کنید.
در رانندگی شهری،‌ زمانی که به یک پیچ می رسید، قبل از ورود به پیچ ترمز کره‌اید، بعد از عبور از پیچ و زمانی که خودرو در مسیر مستقیم قرار گرفت دنده را در حالت سنگینتری قرار می دهید و به مسیر خود ادامه می دهید. هیچ مشکلی در این حالت وجود ندارد اما برای پیست، بسیار کند است.
برای رانندگی در ریس، زمانی که بین گاز دادن و ترمز کردن تلف می‌شود باید تا حد ممکن کم باشد. شما در حال مسابقه هستید! شما نمی‌خواهید زمان را در هنگام تغییر پا روی پدال‌ها از دست بدهید. (هر چند که این زمان کسری از ثانیه باشد) بنابراین:
قبل از رسیدن به پیچ، پای راست را از روی گاز برداشته و پدال ترمز را می‌فشارید. برای صرفه‌جویی در زمان باید قبل از اتمام زمان ترمز گیری، دنده را در حالت مناسب قرار داده باشید تا زمانی که ترمز گیری تمام شد و خواستید از پدال گاز استفاده کنید، برای تعویض دنده زمان از دست ندهید. برای معکوس کردن دنده پای چپ با کلاچ و دست راست با دنده کار می کند. اما چون ترمز کرده‌اید و سرعت شما کم می‌شود، افت دور موتور خواهید داشت. حال اگر شما با داشتن افت دور موتور دنده را معکوس کرده و کلاچ را رها کنید، موتور مانند ترمزی قوی عمل خواهد کرد و یک تکان ناگهانی را مشاهده خواهید کرد و اگر از حداکثر توانایی خودرو در ترمز کردن استفاده کنید ( که در مسابقه باید اینطور باشد) چسبندگی لاستیک ‌و در نتیجه کنترل خودرو را از دست خواهید داد. ( مگر اینکه کلاچ را خیلی آهسته رها کنید که در اینصورت خیلی زود کلاچ داغ خواهد کرد و زمان زیادی را از دست خواهید داد.)
برای جلوگیری از این موضوع( شوک ناگهانی و از دست دادن کنترل) قبل از رها کردن کلاچ دور موتور باید تا حد لازم بالا برود. تنها راه این کار این است که از فاصله کم بین ترمز و گاز استفاده کنیم و با همان پای چپ( که بر روی ترمز قرار دارد) پدال گاز را فشار داده و دور موتور را بالاتر ببریم. برای این کار 1پا را کمی چرخانده و با پاشنه پای راست برای یک لحظه به پدال گاز فشار وارد کنید تا دور موتور تا حد لازم بالا برود. در این حالت همچنان کلاج را فشرده و با قسمت بالای پای راست عمل ترمزگیری بدون وقفه انجام می‌پذیرد. مقدار لازم برای بالا بردن دور موتور و زمان آنرا به تدریج و در طول زمان خواهید فهمید. فراموش نکنید در زمان رها کردن کلاچ باید فشار رئی ترمز کم شود و در ضمن باید عمل ترمز گیری را قبل از ورود به پیچ و عمل معکوس کردن دنده را قبل از اتمام ترمزگیری انجام داده باشید.
دوباره به طور خلاصه به آنچه باید انجام دهیم می پردازیم:


• پای راست از روی پدال گاز برداشته می‌شود و پدال ترمز را می‌فشارد.
• قبل از اتمام ترمزگیری با پای چپ کلاچ ‌می‌گیریم.


• با دست راست دنده را در حالت سنگین‌تر قرار می‌دهیم.( دست چپ باید روی فرمان باشد)


• پای راست همچنان روی ترمز قرار دارد، فشار روی ترمز مقداری کمتر می شود و با چرخاندن پا، پاشنه پا روی پدال گاز قرار می‌گیرد.
• پاشنه پای راست فشار سریعی به گاز وارد می کند تا دور موتور را بالا ببرد. ( نوک پا هنوز بر روی ترمز قرار دارد.)



• پای چپ از روی کلاچ و پاشنه پای راست از روی گاز برداشته می‌شود.
• ترمزگیری تمام شده و وارد پیچ می شوید ...
تمام این اعمال در نیمی از ثانیه باید صورت گیرند! پس برای انجام درست این تکنیک نیاز به تمرین زیادی حس می‌شود. در ضمن فراموش نکنید انجام این تکنیک برای خودروهای معمولی با گیربکس سنکرونیزه توصیه می شود، نه گیربکس‌های مخصوص مسابقه ( که سنکرونیزه نیستند و علاوه بر کارهای فوق، چند مورد دیگر هم باید انجام گیرد که توضیح آنها طولانی و خارج از بحث ماست)

فصل ششم : ترمز گیری

در رانندگی شهری، در هنگام ترمز گیری و شتاب گیری تنها از درصد پایینی از قابلیت‌های خودرو استفاده می کنید. به طوریکه به راحتی می‌توانید با فشار بیشتر به گاز لاستیک‌ها را وادار به هرزگردی کرده و یا با فشار به پدال ترمز، چسبندگی لاستیک‌ها را از بین ببرید، و در این حالت برگرداندن خودرو به حالت اولیه بسیار ساده است.
در رانندگی در باران و به خصوص برف، باید آرام‌تر و محتاط‌تر از رانندگی شهری هم عمل کنید. اگر کنترل خودرو را از دست بدهید، کنترل دوباره دشوارتر از رانندگی شهری خواهد بود زیرا چسبندگی بین تایر و سطح مسیر مقدار قابل ملاحظه‌ای نیست.
در ترمزگیری و شتاب‌گیری در پیست مسابقه حتی زمانی که سطح مسیر پیست خشک است، باید رفتاری مانند رانندگی در باران داشته باشید!!! آرام و محتاط و ملایم. در اینجا چون هدف ما ثبت بهترین زمان و لازمه آن استفاده از حداکثر توانایی‌های خودرو است، به حداکثر توانایی‌های تایر نزدیک می‌شویم. راننده باید در پیچها آرام و روان با پدال‌ها کار کند. هرگونه فشار ناگهانی و ایجاد شوک در این حالت باعث انحراف از مسیر و از دست دادن زمان خواهد شد، آن هم باسرعتی که انگار خودرو روی یخ حرکت می کند!!
برای ترمزگیری باید 3 مرحله را در نظر داشت:
شروع ترمزگیری باید سریع باشد ( اما به صورت آنی مانند گرفتن کلاج نباشد) اما اینکه سرعت این ترمز گیری چقدر باشد، به سیستم تعلیق خودروی شما بستگی دارد. یا سیستم تعلیق خشک‌تر می توانید سریع تر عمل کنید اما در تعلیق‌های نرم باید آهسته‌تر عمل کنید تا پایداری خودرو حفظ شود ( در خودروهایی که ارتفاع غیر اصولی دارند، به راحتی چرخ جلو قفل می شود.)
دوم، زمانی که وزن خودرو بر روی چرخ‌های جلو می‌افتد، باید چرخ‌های جلو را در مرز قفل شدن نگه دارید (مانند
ABS عمل کنید!) برای این کار باید توجه خود را به لرزش‌های پدال ترمز و فرمان معطوف کنید زیرا این تکانها بسیار کوچک سهتند و شما باید از این لرزشها متوجه چسبندگی تایرهای جلوی خودرو شوید. ( برای این کار کفش های نرم با کف نرم و نازک توصیه می‌شنود. زیرا مسلما این ارزش ها خیلی بهتر از یک کفش Air Jordan به شما کمک خواهند کرد!)
سوم، در نزدیکی جایی که باید پیچیدن را شروع کنید، ترمز را به آرامی رها کنید به طوریکه در نقطه شروع پیچیدن فشار کاملا از روی ترمز برداشته شده باشد. در هنگام ترمز گیری وزن روی چرخ جلو بسیار بیشتر از حالت معمولی می‌شود. در نتیجه چسبندگی لاستیک بیشتر خواهد بود. اگر رها کردن ترمز سریع و ناگهانی باشد، به طور ناگهانی چسبندگی لاستیکها از بین رفته و هنگام ورود به پیچ دچار مشکل خواهید شد.
شتاب گیری:
بعد از ورود به پیچ باید ابتدا مقدار کمی گاز داد تا سرعت خودرو ثابت بماند و سپس اقدام به شتاب گیری کرد. تا زمانی که از پیچ خارج نشده‌اید این شتاب گیری باید ارام و ملایم باشد. در پیچ فشار خاصی بر روی هر یک از چرخها وارد می‌شود که گاز دادن ناگهانی این مقدار را تغییر می دهد و بالانس خودرو را بهم زده، باعث انحراف خواهد شد. در خودروهای شهری کار کردن با پدال گاز بسیار راحت‌تر از کار با ترمز است. در سرعت‌های بالا بسیاری از خودروهای شهری قدرتی ندارند که بخواهند تولید مشکل جدی کنند. اگر درست عمل کنید و کار با پدالها و فرمان را به درستی آموخته باشید، حتی خودروهای شهری بالای 400 اسب بخار با وزنی بین2500 تا 3200 پوند هم نمی‌توانند دردسر ساز باشند!!! البته در مقایسه با خودروهای
Open Wheel حرفه‌ای که با وزنی حدود 1500 تا 1800 پوند قدرتی معادل 700 تا 900 اسب بخار تولید می کنند!! یعنی نسبت وزن به قدرت تا 5 برابر کمتر ( البته به این توضیحات دردسرسازی قدرت موتور توجه نکنید. اینجا ایرانه !!)
در هنگام خروج از پیچ فشار روی گاز را طوری زیاد کنید که در لحظه‌ای که خودرو در مسیر مستقیم قرار گرفت، فشار حداکثر بر روی پدال وارد شود. اگر خودروی شما به حرکات پدال گاز چندان حساس نیست، باید رفتار خود را گاهی اوقات بررسی کنید تا عادتهای نامناسب در نحوه کار با پدالها به وجود نیامده باشد